Jaarverslag 2016

1.VOORWOORD

Wij hebben een goed en mooi jaar achter de rug. Onze exploitatie was sluitend, wat op zich een hele prestatie is. Voor al onze komende evenementen hebben wij een sluitende begroting inclusief sponsoring

Wij zullen de komende jaren nogal wat geld moeten uitgeven om ons mooie monumentale pand te restaureren maar daar hebben wij de gelden voor gereserveerd. In 2017 hebben wij de uitdaging om vertrekkende bestuursleden te vervangen. Onze penningmeester heeft aangegeven te willen stoppen. Wij zijn Bram Robaard zeer dankbaar voor het vele werk van de afgelopen jaren. Wij hebben een aantal mensen benaderd maar het vinden van waardige opvolgers is nog niet eenvoudig. Wij blijven zoeken en staan open voor suggesties van iedereen. Gelukkig hebben wij Wilma Witteman kunnen begroeten in ons bestuur. Zij heeft veel museale kennis en ervaring en is daarmee een enorme versterking en aanvulling voor ons bestuur. Wij hebben al en zullen nog vele spraakmakende tentoonstellingen van haar hand in ons museum en in andere locaties gaan houden. Natuurlijk met medewerking van onze vrijwilligers en onze beroepskracht Liesbeth Hassink. Ik zeg nadrukkelijk ook op andere locaties. Wij hebben met diverse instellingen afgesproken meer te gaan samenwerken. Dat komt zeer voorzichtig van de grond. De uitdaging voor 2017 is de samenwerking te intensiveren. Dit lijkt me een aardige laatste uitdaging als voorzitter van dit prachtige museum. Ik hoop dat u in de gelegenheid bent om ons mooie museum tijdens één van de tentoonstellingen te bezoeken.

Ton Tammerveld, voorzitter Bussemakerhuis.

2. INLEIDING
Museum Bussemakerhuis, gelegen in het beschermd dorpsgezicht ‘Oud Borne’ is een uniek monumentaal fabrikeurshuis. Als u het museum bezoekt, stapt u het enige overgebleven 18e-eeuws linnenhandelshuis in Nederland binnen. Er wordt u op eigentijdse wijze een blik op de historie van de Bornse linnen-geschiedenis gegund.

Het Bussemakerhuis behoort tot het Cultureel Erfgoed van Borne. 
De volgende thema's staan centraal in de vaste expositie:

·      Wat is linnen, geschiedenis en actualiteit;

·      Wat is een fabrikeur, hoe werkte de linnenhandel in Twente;

·      Welke samenhang bestond er tussen de Doopsgezinde religie en de linnenhandel;

·      Geschiedenis van het huis;

·      Familie- en bedrijfsgeschiedenis van de familie Spanjaard

Het museum is van dinsdag t/m zondag geopend van 13.30 uur tot 17.00 uur. (m.u.v. feestdagen)

Museum Bussemakerhuis is opgenomen als ‘geregistreerd museum’ in het Nederlands Museum Register en onderschrijft de "ICOM-definitie" (International Council of Museums):                                                                                                                                     "Een museum is een permanente instelling ten dienste van de gemeenschap en haar ontwikkeling, toegankelijk voor het publiek, niet gericht op het maken van winst, die de materiële getuigenissen van de mens en zijn omgeving verwerft, behoudt, wetenschappelijk onderzoekt, presenteert en hierover informeert voor doeleinden van studie, educatie en genoegen."

3. MISSIE
Museum Bussemakerhuis geeft uitdrukking aan de oorsprong van de Twentse textielgeschiedenis in het  algemeen en die van de Bornse fabrikeurs in het bijzonder.

Activiteiten zijn gericht op het ontwikkelen van educatieve doelstellingen, behoud en beheer van het Bussemakerhuis en het verbinden van de lokale culturele infrastructuur.

We trachten dit te bereiken door:
* Het verbinden van mensen en instellingen die zich met het cultureel leven bezig houden.
* Het leveren van kwaliteit, professionaliteit en continuïteit in de vorm van mankracht en diensten.

4. BESTUURSSAMENSTELLING EN VERGADERINGEN

                                                                                                            
Voorzitter de heer A.J.Tammerveld                                                 
Secretaris mevrouw M.J.G. Groot Rouwen-Exterkate               
Penningmeester de heer A. Robaard                                              
Educatie doelstellingen mevrouw G. Kimp-Krak                        
Lid de heer W.A.J. Hesselink                                                                
Lidmevrouw W. Witteman Museale zaken                                   
Adviseur Bouwzaken Remon  Boomkamp                                     

Directie: Liesbeth Hassink

In 2016 heeft het bestuur ongeveer om de zes weken een bestuursvergadering belegd. Daarnaast waren er diverse ad hoc bijeenkomsten waarbij noodzakelijke taken zijn uitgevoerd met betrekking tot financiële zaken, bouwkundige zaken, overleg met derden en representatieve activiteiten.

5. VRIJWILLIGERS

Vrijwilligers zijn onmisbaar binnen een organisatie als het Bussemakerhuis. Juist door deze vrijwilligers kan het museum 6 dagen per week, het hele jaar door haar deuren openen voor publiek. In 2016 is het aantal vrijwilligers gegroeid naar 57 personen. Met name de weefgroep is gegroeid n.a.v.  een redactioneel artikel in de krant. Zij volgen intern een opleiding.

De vrijwilligers worden aangestuurd door de directeur. Nieuwe vrijwilligers doorlopen een proeftijd en tekenen een vrijwilligerscontract, wanneer zij na die periode zich blijven inzetten voor het museum. Zij zijn verzekerd d.m.v. de vrijwilligerspolis die de gemeente voor alle vrijwilligers binnen Borne heeft afgesloten.

Vrijwilligers zijn voor diverse activiteiten inzetbaar: Gastvrouw - Weefsters -  Museumregistratie - P.R. - Exposities - Tuin - Onderhoud en Educatie.

Er zijn regelmatig Bussemakeruurtjes georganiseerd, waarbij ervaringen worden uitgewisseld.

Het jaarlijkse vrijwilligersuitje bestond in 2016 uit een bezoek aan de jachthut op landgoed Twickel, waar de jachtopzichter een presentatie heeft geven over zijn werkzaamheden.

De Jeugdraad bestaat uit vijf jonge mensen die zich bezighouden met activiteiten voor het Bussemakerhuis vooral gericht op het jongere publiek. De jongste is 10 en de oudste is 16 jaar. 

6. PROJECTEN EN TENTOONSTELLINGEN

SPANJAARDMANIFESTATIE 29 mei - 5 juni

Een feestelijke week rond de opening van de Spanjaardkamer. In de week van 29 mei – 5 juni stond Borne in het teken van herinneringen aan de geschiedenis van de familie Spanjaard. Reden hiervoor was de opening van de Spanjaardkamer in museum Bussemakerhuis.

In aanvulling op de vaste expositie die in 2012 geheel is aangepast, werd de Spanjaardkamer ingericht. Hiermee sluit de textielgeschiedenis van Borne in de 19e en 20e eeuw aan op de meer recente geschiedenis van na de industrialisatie aan de hand van de glorieuze Spanjaardtijd.

De expositie is op een eigentijdse wijze ingericht door Siebe Rossel in nauwe samenwerking met Sacha Barraud. Het feit dat we een geregistreerd museum zijn, maakte het mogelijk om het vertrek in te richten met o.a. bruiklenen uit de Twentse Welle en het openluchtmuseum in Arnhem.

De feestelijke themaweek werd mogelijk gemaakt door een geweldige samenwerking tussen veel maatschappelijk en culturele instellingen binnen Borne. De gidsengroep in Oud Borne had speciale rondwandelingen ontwikkeld die langs de Synagoge, het schooltje, badhuis en de voormalige woonhuizen leidde. De Heemkundevereniging verzorgde een foto expositie in het Dijkhuis. Ook werd op die locatie een Spanjaardcafé gehouden waarbij geïnteresseerden waren uitgenodigd om herinneringen te delen over hun tijd bij de Spanjaardfabriek. Op 3 juni verzorgden Annette Evertzen en Stevine Groenen een lezing in de Bornse Synagoge die aansloot op het onderwerp. Ook De Bornse Harmonie, opgericht door Jacob Spanjaard, werd betrokken bij de festiviteiten. Kortom, Borne stond 10 dagen in het teken van herinneringen aan haar textielverleden.

De week werd afgesloten met een familiedag van de familie Spanjaard waarbij het museum ca. 160 leden van de familie te gast had.

PROJECT VERRASSEND VLAS, VEELZIJDIG VERNIEUWEND EN DE DAARUIT VOORTVLOEIENDE EXPOSITIE: BLAUWBLOEIERS EN KWADE KOPPEN   15 juni - 15 september

Een beeldend kunstenaar en een modeontwerpster ontmoeten elkaar in hun experimenten met het eeuwenoude gewas vlas en vertellen over krachtige schoonheid en donkere schaduwen. ‘Waar is mijn T-shirt geoogst?’, vroeg ontwerpster Tessa Wagenvoort zich af. Dit bracht haar ertoe terug te gaan naar de kern van een kledingstuk: de grondstof. Het Hollandse vlas liet haar zwoegen op de akker en verwonderen over texturen en oude kunsten. Pure materialen en bijzondere ervaringen vertalen zich in weefsels en vorm.

Bij beeldend kunstenaar Mirian Jacobs staat vlas in de spotlights vanuit haar onderzoek naar de vorm en kleur van het gewas. In een combinatie van oude en nieuwe technieken laat zij in haar werken de veelzijdigheid zien vanuit de poëzie van de kunst. 

De nieuwsgierigheid naar wat je allemaal kunt doen met de vorm en kleur van een opgroeiende plant was voor Mirian Jacobs de aanleiding op zoek te gaan naar een gewas dat zij zou kunnen volgen. Zij werd verleid door een veld vol blauwe vlasbloempjes en de match met het linnenfabrikeurhuis Museum Bussemakerhuis en het project Verrassend Vlas volgde. Tijdens de groeiperiode van ongeveer 100 dagen heeft zij het vlas van zaadje tot volwassen plant gevolgd en van wortel tot bloem ontleed.

In haarwerk speelt vaak de verbinding tussen verleden en heden een rol o.a. door te werken op materiaal dat een geschiedenis heeft. In het vlasproject werkt zij op papier van een oude druk van het boek ‘De Vlaschaard’ van Stijn Streuvels. Verder gebruikt zij ambachtelijke technieken als fotogrammen en kleurextracties die zij verzamelt in een database en combineert tot de uiteindelijke werken. (www.mirianjacobs.nl)

Tessa Wagenvoort hecht veel waarde aan de herkomst van kleding en het materiaal waarvan het gemaakt is. In de huidige mode-industrie verhult schoonheid veel onrecht en slechte omstandigheden.

In haar ontwerpen, bekend om organische prints, zijn lokale productie en duurzaamheid belangrijke uitgangspunten. Zo zijn de kleurrijke leggings van haar label HOESSEE gemaakt van gerecyclede visnetten en werkt zij veel met biologisch katoen. Een puur Hollands product zelf vanaf het vlaszaad laten opgroeien vond Wagenvoort, die als ontwerpster zoveel met materialen te maken heeft, dan ook een waardevolle ervaring. ‘Je beseft je maar weer eens hoeveel er voor nodig is om een kledingstuk te maken. Hopelijk realiseren steeds meer mensen dit.’ (www.tessawagenvoort.com)

Het project ‘Verrassend Vlas’ en de tentoonstelling ‘blauwbloeiers en kwade koppen’ zijn tot stand gekomen door de samenwerking van vijf partijen. Zij verdiepen zich in hetgroei- en verwerkingsproces van het gewas op zowel traditionele als moderne wijze en stellen vragen bij de huidige productie van textiel en het consumptieve karakter daarvan in onze tijd.

Fietstocht Gedurende de zomermaanden is er een fietstocht die museumboerderij Wendezoele in Delden (waar u het groei- en oogstproces van vlas kan volgen) verbindt met het Bussemakerhuis in Borne. Meer info op de websites of op Facebook/verrassendvlas.

8. EDUCATIE EN JEUGDACTIVITEITEN

Schoolprojecten:Voor het project “Van Vlas tot Linnen” in de maanden maart en april hebben zich 9 bovenbouwgroepen (ongeveer 220 leerlingen) zich aangemeld.

Op 9 september “Open Monumentendag“ hebben 3 scholen (ongeveer 70 leerlingen. van de bovenbouw) meegedaan aan de rondwandeling door Oud-Borne.

Van 22 september tot en met 11november zijn er 12 groepen 3 en 4 (ongeveer 270 leerlingen) op bezoek geweest voor het project ‘Aap, noot, mies’.

Samen met Joke Naaktgeboren (I.C.C.er van de Vonder) is er gewerkt aan het vernieuwen van het project voor de groepen 5 en 6 “ Waar zijn de knopjes? “

Jeugdactiviteiten / Act4Kids: In januari, mei en november hebben we voor de BSO 3 creatieve middagen georganiseerd. Per middag komen er 10 kinderen.

Zowel in de voorjaarsvakantie  als in de herfstvakantie heeft de jeugdraad maar voor 1 ochtend activiteiten kunnen organiseren. In de zomervakantie heeft het Kulturhus de Vakantiespelen teruggebracht naar 1 week. De kinderen hebben op de donderdagochtend Oud-Hollandse spelletjes bij ons gedaan.

Alle leden van de jeugdraad en de educatie hebben weer veel tijd en energie in de Act4Kids en de schoolprojecten gestopt en daardoor is alles weer goed verlopen.

9. CONTACTEN EN SAMENWERKING MET DERDEN

Met de Gemeente Borne is er sprake van een goede en prettige samenwerking.  

Afspraken tussen de gemeente Borne en stichting Bussemakerhuis worden jaarlijks vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst.

Het Bussemakerhuis is constant op zoek naar verbinding met andere culturele/ toeristische instellingen zowel binnen als buiten de gemeentegrenzen.
Zo wordt er samengewerkt met o.a. de Gidsengroep Oud Borne, VVV Borne, Heidemij, Evenementenbureau, Doopsgezinde Gemeente, Bornse Synagoge, Heemkundevereniging, het Kulturhus, Floralia en vele anderen.

Op kennis en collectie niveau wordt er samengewerkt met diverse musea zowel regionaal als landelijk.

Samenwerking met overige organisaties zoals Stichting “Beleef Boeiend Borne “ met als basis een adviesgroep (klankbordgroep) bestaande uit een netwerk van toeristisch recreatieve ondernemers uit Borne, Hertme, Zenderen, Gemeente, BBO en VVV/Kulturhus.

Op bestuurlijk niveau is er op initiatief van het Bussemakerhuis meerdere malen een voorzittersoverleg geweest met Doopsgezinde Gemeente, Bornse Synagoge, Heemkundevereniging, Oude Toren en Kulturhus.
 

10. PUBLIC RELATIONS

De website www.bussemakerhuis.nlheeft een vaste huisstijl. Daarnaast heeft het museum een Facebookpagina  en wordt er regelmatig gepubliceerd in de (regionale) pers.

 

Affiches en folders in de huisstijl zorgen voor verdere reclame/ informatieverstrekking in de regio. Deze worden via een centrale folderverspreiding op ca. 160 adressen verspreid.

 

Er zijn ongeveer 100 Vrienden van het huis. Zij doneren een bedrag tussen de 10 en 15 euro.

Aan de Vrienden van het museum, vrijwilligers en vaste relaties wordt 2 maal per jaar een gedrukte nieuwsbrief verzonden. Verder worden zij regelmatig digitaal geïnformeerd over actuele zaken binnen het museum.

11. VRIENDEN VAN HET HUIS

In 2016 hebben we wederom onze sponsors / Vrienden van het Huis geïnformeerd d.m.v. een nieuwsbrief.

Jaarlijks zullen toegekende bedragen zoveel mogelijk via een machtiging worden geïnd.

Deze ondersteuning is belangrijk voor het voortbestaan van het museum.

Vrienden van het Huis hebben gratis toegang tot het museum.

 

12. SUBSIDIENTEN

De gemeente is een belangrijke subsidieverlener voor het museum. Daarnaast hebben een aantal particuliere fondsen een bedrag van € 23.000,-ter beschikking gesteld in 2016 voor het realiseren van de inrichting  van de Spanjaardkamer en het project “Verrassend Vlas, veelzijdig vernieuwend “.
 

13. DOELGROEPEN/GEBRUIKERS

De doelgroepen van het Bussemakerhuis bestaan uit toeristen/ dagrecreanten, belangstellenden uit de plaatselijke bevolking en leerlingen van het basisonderwijs.

Daarnaast wordt er veel inspanning geleverd aan het vinden van meer ‘zakelijke’ gebruikers, die de tuinkamer kunnen huren voor vergaderingen of voor besloten bijeenkomsten.

Vaste bijeenkomsten

Het huis kent een groot aantal vaste gezelschappen, die wekelijks of maandelijks gebruik maken van de vergaderfaciliteiten en gastronomie.

Incidentele gezelschappen/ trouwlocatie

In 2016 is er 1 huwelijk gesloten. De locatie is uniek, maar uitsluitend geschikt voor  kleine gezelschappen tot max. 20 gasten. Telkens blijkt weer, dat de fraaie tuin in de zomer bezoekers aangenaam verrast.

Door samenwerking met (plaatselijke)  horecaondernemers, maar ook met kunstenaars worden ook de tuin en de boomgaard frequenter gebruikt/ verhuurd.

14. ONDERHOUD GEBOUW
Om het terras een langere periode te benutten is een zonnedoek geplaatst. Deze bestaat uit een stalen frame, waartussen een tent doek is geplaatst, zodat het beschutting biedt tegen felle zon en regen. Nadat dit in het begin problemen gaf met de afwatering, is de tentconstructie verhoogd, waardoor het water nu niet meer in het doek blijft staan. Verder zijn er plannen gemaakt om een bijgebouw te realiseren en enkele ramen te voorzien van nodige isolatie. Dit is ingebracht tijdens de vergadering met de erfgoedcommissie, maar deze hebben in eerste instantie negatief advies uitgebracht en de aanvraag ingetrokken. Wij hebben hierdoor besloten dit nog even uit te stellen. Daarnaast is er gestart met het onderhoud van het schilderwerk. Door de weersomstandigheden is niet al het schilderwerk uitgevoerd en zal dit in het voorjaar van 2017 worden afgerond.

*BRIM Besluit Rijks subsidiëring instandhouding monumenten